Wenge hout - Houtvademecum

Wenge hout - Houtvademecum


Atibt: Wengé, Panga panga
Andere namen: 1. awong (Kameroen), n\'toko, n\'gondou (Kongo), anong (Guinee), n\'son-so (Gabon), mboto, bokonge, dikala-kala, tshikalakala, dikela, kiboto, monkonge, mundambi, wengé (Zaïre). 2. jambire, pangire (Mozambique), m\'pande, mpanga (Tanzania), panga panga.
Botanische naam: 1. Millettia laurentii De Wild. 2. Millettia stuhlmannii Taub.
Familie: Leguminosae (Papilionaceae).
Groeigebied: 1. Zaïre. 2. Tropisch Oost-Afrika, hoofdzakelijk Mozambique en Tanzania.
Boombeschrijving: Hoogte 20-25 m. De takvrije stam heeft een diameter van 0,6-0,9(-1,2 m). Wortellijsten zijn vaak aanwezig en het bruikbare gedeelte van de stam bedraagt dan ook meestal 8-12 m. De bomen zijn meestal cilindrisch, maar zelden recht en hebben soms een rot hart, scheuren en een ingegroeide bast, verder zijn ze vaak nogal kwastig.
Aanvoer: Zaag- en fineerhout, gekantrecht hout en fineer.
Houtbeschrijving: Vers gezaagd wengé heeft een licht geelbruine kleur. Aan licht blootgesteld wordt het hout al snel donkerbruin. Panga panga heeft in het algemeen een lichtere kleur dan wengé en wordt uniform bruin met fijne lichtgekleurde strepen. De houtvaten of poriën van panga panga zijn soms gevuld met een gele stof. Bij wengé komt deze stof nooit voor, bij panga panga in wisselende hoeveelheden of soms helemaal niet. Bij een overmaat aan gele inhoudsstoffen wordt het hout op het langsvlak ontsierd door gele streepjes, stippen of vlekjes. Het spint is 25-50 mm breed en heeft een geelwitte kleur. Bij wengé heeft het vezelweefsel een zwarte kleur en het parenchymweefsel een (licht)bruine kleur. Beide weefsels komen voor in afwisselende, ongeveer evenwijdige banen. Hierdoor ontstaat op kwartiers gezaagd hout een regelmatige tekening van zwarte en bruine strepen, terwijl dosse gezaagd hout fraai bruinzwart is gevlamd. Wanneer wengé lang aan directe zonbestraling wordt blootgesteld, wordt het weer lichter van kleur. Het zwarte hout wordt dan donkerbruin en de bruine zones geelbruin. Buiten toegepast, dient wengé met een oppervlakafwerkmiddel te worden behandeld aangezien de donkergekleurde inhoudsstoffen in water oplossen en vlekken op onderliggende materialen kunnen veroorzaken.
Houtsoort: loofhout
Draad: Recht, kruisdraad komt voor.
Nerf: Grof.
Volumieke massa: (750-)780- 830-900(-1000) kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers 1100-1200 kg/m3.
Werken: Middelmatig.
Drogen: Zeer langzaam met weinig vervorming.
Bewerkbaarheid: Vrij goed, maar gereedschappen stompen snel af en er moet rekening mee worden gehouden dat het hout snel splijt. Wengé kan uitstekend worden gedraaid. Goede afzuiging is noodzakelijk aangezien zaagsel en schuurstof maagaandoeningen en huidontstekingen kunnen veroorzaken. Splinters zijn moeilijk te verwijderen en veroorzaken direct een ontsteking.
Spijkeren en schroeven: Voorboren noodzakelijk.
Lijmen: Matig. Indien veel inhoudsstoffen aanwezig zijn, is het moeilijk te lijmen.
Buigen: Slecht.
Oppervlakafwerking: Matig. Door de grove nerf en door inhoudsstoffen geeft de oppervlakafwerking nogal eens problemen. Bij blanke afwerking verdient het aanbeveling poriënvuller te gebruiken. Behandeling met olie geeft het hout een wat doods aanzien, maar een wasbehandeling geeft een fraai resultaat.
Duurzaamheid: Schimmels 2. Termieten D.
Sterkteklasse:  
Impregneerbaarheid: Kernhout 4.
Bijzonderheden:  
Toepassingen: Meubelen en betimmeringen (zowel in massief hout als in gefineerd plaatmateriaal), traptreden, trapleuningen, parket- en strokenvloeren kozijnen, ramen, deuren (kwartiers gezaagde stijlen en dorpels), draaiwerk, beeldhouw- en houtsnijwerk, lijsten.
Kwaliteitseisen: Wengé is genoemd in de KVT\'95, Kwaliteit van houten gevelelementen. Dit betekent dat met wengé kozijnen met KOMO-productcertificaat kunnen worden vervaardigd.
Fysisch-
Mechanische
eigenschappen:        
Duurzaamheid schimmels:
- praktijkervaring en veldonderzoek i 2 
 
Duurzaamheid insecten i   
 
Volumieke massa (range) i 750-1000 kg/m³
 
Krimpcoëfficient radiaal i 0.27 %
Krimpcoëfficient tangentiaal i 0.42 %
Vochtgehaltetraject 18-6 
 
Hardheid (Janka) - kops i 11750 N
Hardheid (Janka) – langsvlak i 10600 N
 
Sterkteklasse i   
Kwaliteitsklasse   

E_modulus (test) i 17000 N/mm²
E-modulus evenwijdig (rep) i   N/mm²
E-modulus loodrecht (rep) i   N/mm²

Buigsterkte (test) i 155 N/mm²
Buigsterkte (rep) i   N/mm²

Druksterkte evenwijdig (test) i 90 N/mm²
Druksterkte evenwijdig (rep) i   N/mm²
Druksterkte loodrecht (rep) i   N/mm²

Treksterkte evenwijdig (rep) i   N/mm²
Treksterkte loodrecht (rep) i   N/mm²

Waarden voor panga panga zijn: 
Krimpcoëfficient radiaal: 0.22 
Krimpcoëfficient tangentiaal: 0.37 
E_modulus (test): 12600 
Hardheid (Janka) – langsvlak: 7260