Itauba hout - Houtvademecum

Itauba hout - Houtvademecum


Atibt: itauba
Andere namen: Itaúba, itaúba amarela, itaúba grande, itaúba preta, louro itaúba (Brazilië).
Botanische naam: Mezilaurus itauba (Meissn.) Taub. ex Mez (= Silvia itauba Meissn.) en M. spec. div..
Familie: Lauraceae.
Groeigebied: Amazonegebied en de Guyana's.
Itaúba (Mezilaurus itauba) kent een beperkt commercieel groeigebied. De soort komt weliswaar voor in het Amazonegebied en de Guyana’s, maar niet in grote opstanden. De Braziliaanse deelstaten Mato Grosso (het noorden) en Pará zijn de belangrijkste vindplaatsen. In Suriname heet het kaneelhout.
De aanvoer geschiedt minder als gezaagd en meer als geschaafd hout in de vorm van palen, loopdekprofielen en tuinschermen en -tegels. De kwaliteit is hoogwaardig en meestal foutvrij. De beschikbaarheid in Brazilië is relatief klein en neemt waarschijnlijk verder af, omdat de lokale markt er steeds meer om vraagt. Aldaar liggen de kwaliteitseisen gewoonlijk lager dan in West-Europa. 
Boombeschrijving: Boomhoogte tot 40 m, met een rechte, cilindrische stam en een diameter tot 0,75 m.
Itaúba wordt tot 40 m hoog met een diameter van 75-90 tot 100 cm. De stam is recht en goed gevormd met een takvrije hoogte van 18-20 m. Het lichtere spint is soms moeilijk te onderscheiden van het geelbruine kernhout, dat nadonkert tot diepbruin. Het voelt vettig aan en heeft weinig glans. Het heeft een matig grove structuur en is rechtdradig met enig kruisdraad. Vers weegt het gemiddeld 1.070, bij 12% vochtgehalte ongeveer 850 kg/m3. Itaúba is zeer duurzaam (duurzaamheidsklasse 1) en bestand tegen termieten en paalworm.
Aanvoer: Gekantrecht hout.
Houtbeschrijving: Kernhout egaal geelgroenbruin, blootgesteld aan lucht en licht, nakleurend tot (donker)bruin. Itauba voelt enigszins vettig aan en heeft weinig glans. Het grijsbruine spint heeft geen scherpe overgang maar is duidelijk te onderscheiden van het kernhout. De geur en smaak zijn mild en niet opvallend bij droog hout.
Houtsoort: loofhout
Draad: Recht tot onregelmatig.
Nerf: Matig grof.
Volumieke massa: (700-)850 (-1000) kg/m3 bij 12% vochtgehalte, vers 1070 kg/m3.
Werken: Zou stabiel zijn.
Drogen: Droogt zeer langzaam met neiging tot korstverharding, oppervlakkige scheurtjes en vervormen.
Bewerkbaarheid: Droog hout heeft door de aanwezige kiezel een afstompende werking op het snijgereedschap. Hardmetalen gereedschap wordt aanbevolen.
Het drogen moet zeer langzaam verlopen door de kans op oppervlaktescheurtjes en korstverharding. Voor de meeste toepassingen is een laag vochtgehalte echter niet nodig. Itaúba is goed te bewerken. Wel is goed en scherp gereedschap gewenst door het snel afstompende effect van het aanwezige silicium. Voorboren bij spijkeren en schroeven wordt aanbevolen. Oppervlakafwerkingen leveren geen noemenswaardige problemen op. 
Spijkeren en schroeven: Voorboren aanbevolen.
Lijmen: Slecht.
Buigen: Niet bekend.
Oppervlakafwerking: Goed.
Duurzaamheid: Schimmels zou zeer duurzaam zijn 1. Termieten D. Drooghoutboorders D. Zou paalwormbestendig zijn.
Sterkteklasse:  
Impregneerbaarheid: Kernhout zeer moeilijk.
Bijzonderheden: Zou veel van de eigenschappen van teak hebben.
Toepassingen: Constructiehout voor binnen en buiten, ook waterbouwkundig, geluidschermen, palen, gevelbekleding, timmerwerk, draaiwerk, parket(vloeren) en meubelen.
Door enkele specifieke, met teak vergelijkbare eigenschappen is itaúba aanvankelijk toegepast als alternatief in de tuinsector. Daarnaast is er enige gelijkenis met bangkirai, waardoor het voor bangkirai-toepassingen wordt ingezet. Het is voor alle gebruiksmogelijkheden in de waterbouw en tuinsector geschikt, in Brazilië tevens voor ramen, meubels, vloeren en de scheepsbouw. Door de minimale beschikbaarheid van imbuia geldt itaúba nu ook als vervanger daarvoor. 
Fysisch-
Mechanische
eigenschappen:        
Duurzaamheid schimmels:
- laboratoriumtest met grondcontact i 2 
- overige literatuuropgaven i 1 
 
Duurzaamheid insecten i Drooghoutboorders D 
Zou paalwormbestendig zijn
 
 
Volumieke massa (range) i 700-1000 kg/m³
 
Krimpcoëfficient radiaal i   %
Krimpcoëfficient tangentiaal i   %
Vochtgehaltetraject   
 
Hardheid (Janka) - kops i 6500 N
Hardheid (Janka) – langsvlak i 5750 N
 
Sterkteklasse i D40 
Kwaliteitsklasse Tropisch NPR 5493 

E_modulus (test) i 14150 N/mm²
E-modulus evenwijdig (rep) i 11000 N/mm²
E-modulus loodrecht (rep) i 750 N/mm²

Buigsterkte (test) i 120 N/mm²
Buigsterkte (rep) i 40 N/mm²

Druksterkte evenwijdig (test) i 62 N/mm²
Druksterkte evenwijdig (rep) i 26 N/mm²
Druksterkte loodrecht (rep) i 8.8 N/mm²

Treksterkte evenwijdig (rep) i 24 N/mm²
Treksterkte loodrecht (rep) i 0.6 N/mm²
 
Opmerking Fysisch-Mechanisch E_modulus (test): 12100-16200 
Buigsterkte: 112-127 
Druksterkte: 57-68 
Hardheid vlgns Janka langsvlak: 5700-5800